» » Baş kulinardan hər növ ağartı məhsullarının HAZIRLANMASI QAYDALARI - FOTO

Baş kulinardan hər növ ağartı məhsullarının HAZIRLANMASI QAYDALARI - FOTO

Süd və ağartı məhsulları xalqımızın qida rasionunun böyük hissəsini təşkil edir. Bədənimizi bol zulal və vitaminlə təmin edən bu məhsulları evdə özümüz də hazırlaya bilərik. Ölkənin baş kulinarı Tahir Əmiraslanovdan süd və ağartı məhsullarının düzgün saxlanma qaydası, süddən qatıq, kəsmik, ayran və digər təamların alınması haqda dəqiq təlimatları nəzərinizə çatdırırıq.
Ümumiyyətlə, südün tərkibində 30-a yaxın vitamin var. Bundan başqa, süd, zülal, lipid, mineral maddə, mikroelement və müxtəlif fermentlərlə zəngindir.
ucarliyiq.biz bildirir ki, bu yazıda Azərbaycan mətbəxinin misalında süddən hazırlanan bəzi yemək və ərzaqlar haqqında söhbət açılıb.
Qədimdə həkimlər ilk növbədə xəstədən soruşardılar ki, onun inəkdən, camışdan nəyi var və xəstə hər gün südlü yemək yeyirmi? Xəstənin tez sağalması üçün həkimlər ona təzə may balı ilə kərə yağı və ya süd yazardılar. Süd yeməyi sağlamlığın və uzunömürlülüyün rəmzidir. Bu gün də istər şəhər sakinləri, istərsə də kənd əhli, səhər-axşam, bəzən isə günorta yeməklərində də süd ərzaqlarından, eləcə də süddən hazırlanan yeməklərdən faydalanır. Qoyun pendiri, kəsmik, qatıq düzgün qidalanmanın ən əsas komponentlərindəndir.
Azərbaycan mətbəxində inək, camış, qoyun və keçi südündən geniş istifadə olunur. Onların tərkibində bioloji aktiv maddələrin nisbəti müxtəlifdir. Eyni zamanda, südün tərkibi yemdən, ilin fəslindən, iqlimdən və. s bu kimi amillərdən asılıdır.
Süddən hazırlanan ən populyar ərzaq qatıqdır. "Qatıq" adı "qatı" sözündən əmələ gəlib.
Qatığı aşağıdakı qaydada hazırlayırlar:
Südü konus formalı, təmiz çuqun qaba süzürlər (dərhal sağdıqdan sonra). Ən cüzi çirk belə məhsulun korlanmasına səbəb ola bilər. Bundan başqa, ən mühüm şərtlərdən biri də qaba yuxarıdan işığın düşməməsidir. Bu, məhsulun keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.
Bundan sonra südü vam odda qaynadırlar və köpük əmələ gələndə qırağa çəkirlər. Qaynanmış südü əvvəlcədən hazırlanan yerə qoyurlar. Qabın yerini dəyişdirmək, südü qəti qatışdırmaq olmaz.
Süd soyuyur və onun temperaturu 25 dərəcəyə çatdıqdan sonra üzərində yaranan pərdəni yavaş-yavaş aralayaraq həmin "girişdən" südün içinə ehtiyatla çalası (maya) əlavə edirlər. Maya üçün boyat qatıqdan (5-6 dəfə su qatılmış) istifadə edirlər. Maya qabın dibinə çatmalıdır. Bundan sonra çuqun qabı qapaqla örtüb, istilik üçün təmiz dəsmala bükürlər. Bir sutkadan sonra qatıq hazırdır. Öz-özünə, yəni mayasız turşuyan südə bizlərdə "şeytan qatığı" deyir, belə qatığı yemirlər.
Qatığın orqanoleptik göstəriciləri hansı heyvanın südündən qoyulmasından asılıdır. Camış qatığı inək qatığından daha qatı, yağlı və ləzzətlidir.
Camış qatığından yüksək keyfiyyətli kəsmik hazırlayırlar. Qoyun südündən alınan qatıq öz orqanoleptik keyfiyyətlərinə görə camış qatığından heç də geridə qalmır, lakin onun turşuluğu daha yüksəkdir. Bu qatıqdan əla kəsmik hazırlanır, çox dadlı dovğa bişirilir.
Xalq arasında deyirlər ki, əgər inəyə yağlı yem verilərsə, onun südü və həmin süddən hazırlanan məhsullar keyfiyətinə görə camış və qoyun südünə yaxınlaşar.
Azərbaycan mətbəxinin ən geniş yayılmış süd məhsullarından biri də qaymaqdır.
Onu qatıqdan və süddən belə hazırlayırlar:
Qatığın üst layında əmələ gələn qaymaq daha qatı və daha yağlıdır. Süddən isə qaymaq aşağıdakı üsulla alınır.
Qaynadılmış südü enli dayaz qaba tökürlər. Südün üzərində nazik pərdə əmələ gələndən sonra onu yığırlar, bu qaymaqdır. Eyni qayda ilə qaymağı Macarıstanda və Yuqoslaviyada da hazırlayırlar, lakin onlardan fərqli olaraq biz qaymağı duzlamırıq. Adıçəkilən xalqlar isə qaymağı uzun müddət saxlamaq üçün duzlayırlar.

Baş kulinardan hər növ ağartı məhsullarının HAZIRLANMASI QAYDALARI - FOTO



Interesting facts scroll top